door Gábor Locht
Stel, je loopt in de duinen in de buurt van Leiden en je prikt wat met een stok in de grond. Je stuit op iets hards. Gewoon een steen waarschijnlijk. Zonder nadenken haal je wat zand weg. Er glinstert iets en als je nog wat verder graaft, vind je daar een gouden Romeinse helm … Je graaft nog wat verder en wat blijkt? Hier liggen allerlei Romeinse schatten verborgen!
Iets dergelijks overkwam een jonge bedoeïenenherder in 1947, in de buurt van de Dode Zee. Hij was op zoek naar een weggelopen geit en keek daarom in een grot. Daar vond hij een kruik met daarin een aantal oude perkamentrollen. Het bleek voor bijbelgeleerden dé vondst van de eeuw te zijn. In de jaren die volgden, werden nog vele rollen opgegraven, die bekend zijn geworden als de Dode Zeerollen. Ze bevatten vrijwel de gehele tekst van het Oude Testament, plus nog vele andere Joodse geschriften. De handschriften zijn opgeschreven tussen ongeveer 250 vóór en het midden van de eerste eeuw ná Christus. Rond 68 na Chr. werden ze in kruiken verstopt toen de Romeinen de opstand in Judea neersloegen.
Nu is over de publicatie van wát er precies op de rollen staat, veel gesteggel geweest. Verschillende wetenschappers wilden met de eer strijken en gunden elkaar geen inzage in de perkamenten. Daarom duurde het tientallen jaren voordat het grootste deel van de inhoud werd gepubliceerd. Dit lange wachten leidde vervolgens weer tot allerlei complottheorieën. De CIA en het Vaticaan zouden de rollen willen doen verdwijnen. De leider van het onderzoeksteam was niet voor niets een Rooms-Katholiek ... De paus zou er alles aan willen doen om te voorkomen dat de ‘Dode Zeebom’ onder het christendom zou ontploffen. De Dode Zeerollen zouden namelijk het ‘ware verhaal’ van het christendom laten zien en dat was natuurlijk héél anders dan wat de Kerk altijd had geleerd …
Door dit soort rellen rond de Dode Zeerollen is het beeld blijven hangen dat de vondst zou aantonen dat de tekst van de Bijbel niet klopt. Niets is echter minder waar.
De tekst van het Oude Testament is vele malen door Joodse priesters en schriftgeleerden overgeschreven. De kopieën werden gebruikt om in de Tempel of in synagogen uit voor te lezen. Vóórdat de Dode Zeerollen waren ontdekt, was de zogenaamde Masoretische tekst de oudste kopie die we van het Oude Testament hadden. Die tekst kwam uit ongeveer de negende eeuw ná Chr. Door de Dode Zeerollen hebben we nu dus kopieën in handen van ongeveer duizend jaar ouder! Nu is wel eens gedacht dat de tekst van de Bijbel door al dat overschrijven zou zijn veranderd: wanneer een kopiist bijbelteksten niet zo mooi vond, zou hij ze hebben veranderd en zelf stukken hebben toegevoegd. Wij zouden daarom niet meer dezelfde tekst lezen als toen de Heere Jezus uit de Bijbel las. Maar wat blijkt wanneer je de Masoretische tekst vergelijkt met die van de Dode Zeerollen? De tekst is in die duizend jaar nagenoeg hetzelfde gebleven! De kopiisten hadden blijkbaar de overtuiging dat ze niet zomaar dingen mochten veranderen. De Dode Zeerollen laten daarom zien hoe betrouwbaar de tekst van de Bijbel is overgeleverd.
Gebruikte literatuur: O.a. Klaus Berger, De Dode Zeerollen en Jezus, Kok, Kampen, 1999